« رطب و يابسى » « 9 » حتّى ماهيها و حيوانات دريا و سباع صحرا و حيوانات آن . به درستى كه علم ، حيات دلهاست به نجات از جهل ، و روشنايى ديده‌هاست به خلاصى از ظلمت ، و قوّت بدن‌هاست از ضعف ، مىرساند بنده را به منازل اخيار و مجالس ابرار و درجات بلند در دنيا و آخرت . و تفكّر در علم ، معادل است با روزه داشتن روز ، و مدارسهء علم ، برابر است با قيام ليل . به علم ، اطاعت مىشود پروردگار و عبادت مىشود ، و به علم ، صلهء ارحام حاصل مىشود ، و معروف مىشود حلال از حرام . و علم ، امام عمل است ، و عمل تابع اوست ؛ الهام مىكند حقّ تعالى علم را به سعداء ، و محروم مىسازد از آن اشقيا را ؛ پس طوبى باد از براى كسى كه محروم نگرداند حقّ تعالى او را از حفظ علم » . و از حضرت ابى عبد اللّه عليه السّلام وارد است در « كافى » كه : « صبح مىكنند مردم بر سه صنف : عالم و متعلّم و غثاء ؛ فنحن العلماء ، و شيعتنا المتعلّمون ، و سائر النّاس غثاء » « 10 » : صنف اوّل ، اهل علمند ، صنف ثانى ، تعليم‌گيرنده‌اند از عالم ، صنف سيم ، غثاء « 11 » و اراذل مردمند ؛ پس ماييم علمائى كه منظور حقّ تعالىاند در آيات ، و شيعيان ما قبول علم مىنمايند از ما ، و ساير مردم غثاءاند . و نيز در « كافى » از آن حضرت ، از حضرت رسول ص وارد است : « كسى كه سلوك نمايد طريقى را به جهت طلب علم ، مسلوك مىدارد حقّ تعالى او را در طريق بهشت ؛ و به درستى كه ملائكه مىگذارند بالهاى خود را از براى طالب علم بسبب رضاى از او ، و طلب مغفرت مىنمايند از براى او اهل سماوات و اهل ارض ، حتّى ماهى در دريا ، و به درستى كه علماء ، ورثهء انبياءاند ؛ و انبياء ، ارث نگذارده‌اند

--> ( 9 ) - تر و خشكى ( 10 ) - يغدو النّاس على ثلاثة اصناف . . . : « الكافى » 1 : كتاب فضل علم : باب 3 : حديث 4 ( 11 ) - كف و خس و خاشاك روى آب ، كنايه از اراذل مردم نيز هست .